niepokalanek mnisi

Niepokalanek mnisi
Vitex agnus-castus L.

Pieprz mnisi, pieprz święty, ziele mnichów, niepokalanek pospolity, drzewo czystości.

Krzew z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), osiągający wysokość 1–3 m.
Łodygi wzniesione, sztywne, czterokanciaste, zdrewniałe u podstawy.
Liście dłoniasto złożone, złożone z 5–7 lancetowatych listków, szarozielone, od spodu filcowate. Kwiaty drobne, fioletowoniebieskie lub jasnoliliowe, zebrane w długie, wąskie kłosy kwiatostanowe; kwitnie od lipca do września.

Właściwości niepokalanka

Owoce niepokalanka zawierają:
irydioidy (agnuzyd, aucubina), flawonoidy (kastycyna, izowiteksyna), diterpeny, olejek eteryczny, garbniki i glikozydy.

Zgodnie z monografiami EMA, ESCOP i listą EFSA pending claims, niepokalanek mnisi:

wspiera prawidłową równowagę hormonalną u kobiet,
pomaga w utrzymaniu komfortu przed miesiączką (PMS),
wspiera dobrostan psychiczny i emocjonalny w czasie cyklu,
przyczynia się do utrzymania prawidłowego przebiegu cyklu miesiączkowego,
wspomaga funkcje rozrodcze kobiet.

W tradycyjnej fitoterapii stosowany był:

w zaburzeniach miesiączkowania, napięciu przedmiesiączkowym i objawach menopauzy,
przy problemach z laktacją i obrzmieniem piersi,
w celu regulacji poziomu prolaktyny i wsparcia naturalnego cyklu hormonalnego.

⚠️ Uwaga: nie zaleca się stosowania w czasie ciąży, karmienia piersią oraz przy jednoczesnym przyjmowaniu leków hormonalnych (antykoncepcyjnych lub zastępczych).

Doniesienia naukowe mówią przede wszystkim o pozytywnym wpływie niepokalanka w dolegliwościach związanych z rozchwianą gospodarką hormonalną u kobiet. Ziele to ma cudowny udział w łagodzeniu symptomów towarzyszących PMS – zespołu napięcia przedmiesiączkowego, do których należą: m.in. drażliwość, bóle pleców, bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia koncentracji, tkliwość piersi, zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego oraz jelit.

Niepokalanek jest również nieoceniony jeżeli chodzi o regulację cyklu miesiączkowego. Może być włączony jako suplementacja zarówno u pań borykających się z brakiem menstruacji, zbyt częstym lub rzadkim miesiączkowaniu, a także u kobiet z bardzo obfitym i bolesnym miesiączkowaniem

Przypuszcza się także, że niepokalanek może łagodzić objawy menopauzy tj. Uczucia gorąca, potliwość, rozdrażnienie, spadek metabolizmu.

Wśród właściwości niepokalanka, również mężczyźni mogą znaleźć coś dla siebie. Mówi się, że preparaty z pieprzem mnichów mogą być pomocne w leczeniu prostaty. Wiele doniesień wskazuje również, że długotrwałe stosowanie niepokalanka może skutkować poprawą płodności u kobiet.

Co z przeciwwskazaniami?

Ze względu na działanie na gospodarkę hormonalną, niepokalanek nie może być stosowany przez kobiety w ciąży oraz karmiące. Również w przypadku schorzeń takich jak endometrioza, mięśniak macicy, nowotwór macicy, jajników lub piersi nie należy suplementować preparatów z tym zielem.

Źródła:

H. Różański Niepokalanek pospolity, czyli pieprz mnichów (niepokalanek pieprzowy) – Vitex agnus castus /Chaste Tree, Mönchspfeffer/ (Verbenaceae), 2013 http://rozanski.ch/vitex.html [dostęp: 29.01.2019]

Heskes, A. M., Sundram, T. C., Boughton, B. A., Jensen, N. B., Hansen, N. L., Crocoll, C., … & Staerk, D. (2018). Biosynthesis of bioactive diterpenoids in the medicinal plant Vitex agnus‐castus. The Plant Journal, 93(5), 943-958.