szałwia lekarska
Szałwia lekarska
Salvia officinalis L.
Szałwia, szałwija, szałwia ogrodowa, „ziele mądrości”.
Zimozielony półkrzew z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), osiągający wysokość 30–70 cm. Łodygi wzniesione, czterokanciaste, zdrewniałe u podstawy, silnie rozgałęzione. Liście jajowate lub podłużne, grube, pomarszczone, szarozielone, z krótkimi ogonkami i pokryte drobnymi włoskami. Kwiaty niebieskofioletowe, dwuwargowe, zebrane w kłosowate kwiatostany na szczytach pędów.
Kwitnie od maja do lipca.
Szałwia lekarska, oprócz tego, że ma walory ozdobne – kwitnie pięknie na fioletowo, różowo lub biało i przyjemnie pachnie – ma także liczne właściwości lecznicze oraz jest stosowana jako przyprawa.
Właściwości szałwii
Liście szałwii zawierają:
olejek eteryczny (tujon, cyneol, kamfora, borneol), flawonoidy (luteolina, apigenina), kwasy fenolowe (rozmarynowy, kawowy, chlorogenowy), garbniki, diterpeny, triterpeny i sole mineralne.
Zgodnie z monografiami EMA, ESCOP, Farmakopei Europejskiej i listą EFSA pending claims, szałwia lekarska:
- wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego,
- wspomaga wydzielanie żółci i trawienie tłuszczów,
- pomaga utrzymać zdrowie jamy ustnej, gardła i dziąseł,
- działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie,
- wspiera prawidłowe funkcjonowanie dróg oddechowych,
- pomaga zmniejszać pocenie się,
- wspiera układ odpornościowy i naturalne mechanizmy obronne organizmu,
- działa tonizująco i uspokajająco.
W tradycyjnej fitoterapii stosowano szałwię:
- przy niestrawności, wzdęciach, stanach zapalnych jamy ustnej i gardła,
- w menopauzie – dla ograniczenia nadmiernego pocenia,
- jako środek przeciwbakteryjny i ściągający do płukanek i okładów,
- zewnętrznie – do dezynfekcji ran i pielęgnacji skóry trądzikowej.
⚠️ Uwaga:
Nie zaleca się długotrwałego stosowania wewnętrznego w dużych dawkach – tujon w olejku może działać toksycznie na układ nerwowy.
Nie stosować w czasie ciąży i laktacji.